【คลังข้อมูล】ไช่ เจิ้นหัว “ทีมชาติคือหัวของมังกร ทีมระดับมณฑลคือส่วนลำตัวของมังกร”

ผู้นำผู้เปี่ยมบารมีระดับโลก

“ชายที่ชื่อ ไฉเจิ้นหัว”

［ช่วงปี 2003 ในฐานะผู้อำนวยการใหญ่ทีมจีน และรองประธานสมาคมเทเบิลเทนนิสจีน］

ทั้งผลงานอันโดดเด่นในฐานะผู้เล่น และความสามารถในการเป็นโค้ชที่ฟื้นคืนศักดิ์ศรีให้กับจีนได้อีกครั้งในฐานะผู้ฝึกสอน
ไฉเจิ้นหัวได้รับการยกย่องอย่างสูงในฐานะผู้นำผู้มีบารมี ทั้งในจีนและในระดับโลก ท่ามกลางสังคมจีนที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและสภาพแวดล้อมที่ล้อมรอบผู้เล่น
เขาคือคนที่จับทั้งจิตวิทยาของผู้เล่นและสถานการณ์ทางสังคมได้ พร้อมผลักดันการเปลี่ยนแปลงเชิงระบบของวงการเทเบิลเทนนิสจีน เราจะสำรวจ “ปรัชญาไฉเจิ้นหัว” ในฐานะผู้ฝึกสอน ＜สัมภาษณ์ปี 2003＞
ล่าม● ฮิโรมิตสึ ทาคาบายาชิ

Cai Zhenhua

เกิดเมื่อวันที่ 3 กันยายน 1961 ที่อู๋ซี มณฑลเจียงซู ตั้งแต่ปี 81 ถึง 85 เป็นกำลังหลักของทีมชาติจีนในศึกชิงแชมป์โลก หลังจากแขวนแร็กเก็ตไปศึกษางานโค้ชที่อิตาลี และเมื่อกลับประเทศก็ผ่านการเป็นโค้ชทีมชาติจีน ก่อนจะรับตำแหน่งหัวหน้าโค้ช ตั้งแต่ปี 97 เป็นผู้อำนวยการใหญ่ และตั้งแต่ปี 00 ดำรงตำแหน่งรองประธานสมาคมเทเบิลเทนนิสจีน พร้อมกันนั้นยังเป็นรองผู้อำนวยการศูนย์บริหารเทเบิลเทนนิสและแบดมินตันของการกีฬาแห่งชาติ และรองประธานสมาคมเยาวชนจีน

หลังจากการสัมภาษณ์ครั้งนี้ เขาเคยดำรงตำแหน่งประธานสมาคมเทเบิลเทนนิสจีน ต่อด้วยประธานสมาคมแบดมินตันจีน และประธานสมาคมฟุตบอลจีนตามลำดับ

ในฐานะโค้ช เป้าหมายเดียวและสูงสุดคือการเอาชนะคู่ต่อสู้ แต่ในฐานะผู้ดูแลกีฬาที่ชื่อว่าเทเบิลเทนนิสแล้ว มันไม่ใช่แค่ชนะก็พอ

●―ตอนนี้คุณไฉเจิ้นหัวแม้จะเป็นผู้อำนวยการใหญ่ของทีมชายหญิงจีนในภาคสนาม แต่ก็ยังรับหน้าที่ทางการเมืองในฐานะรองประธานสมาคมและในสำนักงานการกีฬาแห่งชาติด้วยใช่ไหมครับ

ไฉเจิ้นหัว　ตอนที่ผมขึ้นเป็นรองประธานสมาคมเทเบิลเทนนิสจีนเมื่อเดือนกันยายนปี 2000 ผมเคยพูดกับสื่อจีนไว้แล้วว่า ในฐานะโค้ช เป้าหมายเดียวและสูงสุดคือการเอาชนะคู่ต่อสู้ เราวางแท็กติกเพื่อชนะ และคิดแต่เรื่องการเอาชนะคู่ต่อสู้เท่านั้น แต่ในฐานะข้าราชการของรัฐบาล ในมุมของผู้ดูแลกีฬานี้แล้ว ไม่ใช่ว่าแค่ชนะก็พอ หากชนะมากเกินไป จำนวนคนเล่นเทเบิลเทนนิสก็จะลดลง สิ่งสำคัญอีกอย่างคือทำให้ผู้ชมรู้สึกถึงเสน่ห์ของเทเบิลเทนนิส และให้คนจำนวนมากเข้ามามีส่วนร่วม

●―ในชีวิตข้างหน้าของคุณ คุณจะทำให้ “ไฉเจิ้นหัวในฐานะผู้อำนวยการใหญ่” กับ “ไฉเจิ้นหัวในฐานะข้าราชการ” อยู่ร่วมกันได้อย่างไรครับ

ไฉเจิ้นหัว　บทบาทของข้าราชการกับโค้ชนั้นมีจุดขัดแย้งกันมาก ผมใช้ชีวิตและทำงานอยู่ท่ามกลางความขัดแย้งเหล่านั้นในช่วงนี้ เป้าหมายของผมในฐานะข้าราชการคือทำให้คนจำนวนมากขึ้นชอบเทเบิลเทนนิส และขยายตลาดของเทเบิลเทนนิสให้กว้างขึ้น แน่นอนว่าในฐานะโค้ช ผมต้องชนะให้ได้ แม้จะเป็นคนละสนามกันโดยสิ้นเชิง แต่มันเป็นเรื่องยากที่เราต้องฝ่าฟันให้ได้

　ถ้าจะทำให้คนทั่วไปชอบเทเบิลเทนนิส เราต้องคำนึงถึงอิทธิพลของโทรทัศน์และการประชาสัมพันธ์ด้วย การแข่งขันในยุคทศวรรษ 60 และ 70 นั้นเป็นเชิงกีฬาอย่างแท้จริง แต่ตอนนี้มีระบบสโมสร มีลีกอาชีพแล้ว ดังนั้นเมื่อมองภาพรวม ปัญหาใหญ่คือจะโปรโมตเทเบิลเทนนิสผ่านโทรทัศน์และสื่อมวลชนอย่างไร

　เทเบิลเทนนิสถูกเรียกว่า “กีฬาประจำชาติ” ในจีน ด้วยความเป็นกีฬาประจำชาติ จึงมีความผูกพันของคนทั่วไปต่อเทเบิลเทนนิสอยู่มาก และสถานะของกีฬานี้ในบรรดากีฬาต่างๆ ก็สูงมาก จะใช้ประโยชน์จากจุดนี้อย่างไรและขยายต่อไปอย่างไร เป็นเรื่องสำคัญที่เจ้าหน้าที่ระดับสูงในท้องถิ่นและสมาคมเทเบิลเทนนิสระดับท้องถิ่นจะต้องช่วยกันโปรโมตเทเบิลเทนนิสในอนาคต ผมอยากเพิ่มจำนวนผู้ชื่นชอบในประเทศจีนให้มากขึ้น และถ้ามองในภาพใหญ่ ก็ต้องยกระดับสถานะของเทเบิลเทนนิสทั่วโลกให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้

　ช่วงหลังนี้พลังทางเศรษฐกิจของจีนก็เพิ่มขึ้น และแตกต่างจากเมื่อ 10 ปีก่อนอย่างมาก พื้นฐานของกีฬาทุกชนิดมีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับเศรษฐกิจ และถ้ามีฐานทางเศรษฐกิจ ก็จะทำอะไรได้อีกมากมาย ตอนนี้จีนเริ่มทำสิ่งเหล่านั้นได้แล้ว

　จีนต้องคิดเรื่องการมีส่วนร่วมต่อโลกให้มากขึ้น เพื่อสิ่งนั้น เช่น การแลกเปลี่ยนระดับเยาวชนในระดับนานาชาติ การจัดตั้งศูนย์ฝึกเยาวชน การอบรมโค้ช การศึกษา และการแลกเปลี่ยน ผมอยากขยายสิ่งเหล่านี้จากจีนออกไปสู่โลกกว้าง จีนมีผู้เชี่ยวชาญที่ทำงานด้านเทเบิลเทนนิสมากมาย มีทั้งการวิเคราะห์เชิงวิทยาศาสตร์ และความร่วมมือทางการเมือง ผมจึงอยากให้จีนเป็นจุดส่งออกหนึ่งจุด แล้วขยายไปทั่วโลก ทำงานเชื่อมกับสหพันธ์เทเบิลเทนนิสนานาชาติ และในฐานะสมาคมเทเบิลเทนนิสจีนเองก็อยากมีส่วนร่วมมากขึ้น รวมถึงตัวผมเองก็อยากมีส่วนร่วมกับการเคลื่อนไหวแบบนี้ด้วย

　ในฐานะผู้ฝึกสอน ถ้าไม่มีอะไรใหม่ก็จะแพ้ พอแพ้แล้วก็ไม่น่าสนุกสำหรับคนเป็นโค้ช ดังนั้นต้องเดินหน้าเอาชนะ มุ่งไปสู่เป้าหมายแห่งชัยชนะ โดยใช้สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สำหรับเทเบิลเทนนิส ควบคู่กับการวิเคราะห์เชิงวิทยาศาสตร์และประสบการณ์ที่สั่งสมมา สร้างสิ่งใหม่ๆ ไปพร้อมกับคว้าชัยชนะให้ได้