50 năm thống trị, quái vật nguyên bản 『Mark V』 Yasaka

Ốp mặt mút trái láng bán rất chạy bền bỉ ở Nhật là 『Mark V』. Khi phát hành vào năm 1969, nó từng bị nói là “bật quá nhiều nên không dùng được”, nhưng giờ đây lại được bán như một loại “dành cho người mới bắt đầu”. Bài viết này được đăng trong một số phụ bản của O-KOKU năm 2020. (Trích từ bài “Quái vật bán chạy lâu năm” đăng trong phụ bản 『卓球グッズ2020』)

Yasaka là hãng đầu tiên trên thế giới phát hành mặt mút trái láng. Năm 1969, 『Mark V』 ra đời

　Đầu thập niên 1950 là thời kỳ trăm hoa đua nở của các loại mặt vợt. Bên cạnh one-ply rubber vốn xuất hiện khoảng năm 1902 và được sử dụng trong thời gian dài, còn có sponge, mặt trái láng được lật ngược từ one-ply rubber, và mặt hai lớp trái láng ghép từ hai lớp trái láng. Ngoài ra, người ta còn phát triển mặt tấn công láng ghép sponge với one-ply rubber, và mặt trái láng ghép sponge với mặt trái láng. So với loại one-ply rubber tiêu chuẩn, chúng được gọi là “mặt vợt đặc biệt”.

　Người đầu tiên phát triển và bán ra mặt trái láng, vốn trở thành dòng chủ đạo trong thời hiện đại, chính là Yasaka. Khi ấy mặt trái láng được gọi là “soft rubber” hoặc “sandwich rubber”, và hãng đã phát hành mặt trái láng đầu tiên trên thế giới dưới tên 『Soft Rubber』, nhưng vì “soft rubber” trở thành tên gọi phổ biến của mặt trái láng nên Yasaka đổi tên sản phẩm thành 『Original』. Cái tên này hàm ý đây là mặt trái láng nguyên bản (original) đầu tiên. Đây chính là mặt vợt nguyên tổ của trái láng.

　Vào thời điểm chưa có giới hạn về độ dày mặt vợt, người dùng 『Original』 dày 7mm để giành chức vô địch thế giới năm 1955 chính là Toshiaki Tanaka. Năm 1959, quy tắc được sửa đổi, độ dày mặt vợt bị giới hạn trong 4mm, và đến giữa thập niên 1960, 『Original』 chủ yếu làm từ cao su tự nhiên trở thành dòng chủ lực của trái láng.

　Người thay đổi dòng chảy đó là 『Sriver』 do Butterfly phát hành năm 1967. Đây là loại được lưu hóa từ cao su tự nhiên và cao su tổng hợp, giúp tăng đáng kể độ đàn hồi và lực xoáy. Hai năm sau, Yasaka tiếp bước và phát hành 『Mark V』. Theo một cách nói, 『Mark V』 được phát triển cùng thời điểm với 『Sriver』, nhưng vì hiệu năng quá tốt nên có ý kiến cho rằng Yasaka đã quan sát xem sản phẩm này có được thị trường đón nhận hay không. Hai loại mặt vợt này được gọi là “mặt trái láng đàn hồi cao ma sát cao”.

　Ban đầu, cả 『Sriver』 lẫn 『Mark V』 đều bị các選手 xa lánh vì “bật quá mạnh nên không kiểm soát được”. Các選手 hàng đầu của Nhật vốn quen dùng 『Original』 đã do dự khi sử dụng hai loại mặt này, nhưng trong lúc đó, các選手 châu Âu lại mạnh dạn thử sức với mặt vợt mới. Trước hết là các選手 Hungary bắt đầu dùng 『Sriver』, rồi các選手 Thụy Điển bắt đầu dùng 『Mark V』.

　Và bước ngoặt lớn chính là Giải vô địch thế giới 1971 tại Nagoya. Ở nội dung Đơn nam, Bengtsson của Thụy Điển vô địch bằng 『Mark V』, còn ở nội dung Đôi nam, Jonyer và Klampár của Hungary vô địch bằng 『Sriver』. Đây là những danh hiệu thế giới đầu tiên nhờ mặt vợt đàn hồi cao ma sát cao.

　Từ đây, làng Bóng bàn thế giới lập tức chuyển sang thời đại của 『Mark V』 và 『Sriver』. Tất nhiên Nhật Bản cũng không ngoại lệ. Hai loại mặt này có hiệu năng và công thức sản xuất khá giống nhau. 『Mark V』 dùng sponge màu kem, còn 『Sriver』 dùng sponge màu cam, và trong giới選手 thường nói rằng “Mark V bóng ăn vào mặt vợt, giữ bóng tốt, tạo ra những quả bóng có nhiều 回転 nặng”, còn “Sriver thì bóng đi hơi thẳng hơn, đập smash cũng dễ hơn”. Việc chọn loại nào chỉ là khác biệt rất nhỏ về cảm giác của từng選手.

　Sau đó, ở châu Âu, người ta bắt đầu quét loại keo có độ bay hơi cao lên mặt vợt (speed glue), làm mặt vợt nở ra và tạo tension (độ căng), nhờ đó tăng đáng kể độ đàn hồi của mặt vợt. Người ta quét speed glue lên 『Mark V』 và 『Sriver』, rồi tiếp tục quét speed glue lên 『Bryce』 (Butterfly) ra mắt sau đó, khiến Bóng bàn bước vào thời kỳ siêu tốc độ. Dòng chảy đó kéo dài cho đến năm 2008, khi speed glue bị cấm.

　Khi speed glue bị cấm, ai cũng nghĩ 『Mark V』 và 『Sriver』 gần như đã kết thúc vòng đời sản phẩm. Đặc biệt, 『Tenergy』 (Butterfly) ra mắt trong năm đó đã tiếp nối từ thời đại speed glue, tạo nên dòng mặt vợt tension thiên về spin, mở ra kỷ nguyên mới của dụng cụ.