Ở châu Âu, các môn thể thao câu lạc bộ và các đội câu lạc bộ tham gia vào một “hệ thống giải quốc nội dạng kim tự tháp” là nền tảng chủ đạo. Nhìn từ Nhật Bản, điều này rất dễ hiểu. Chẳng hạn, trong hệ thống giải dạng kim tự tháp lấy giải chuyên nghiệp nam Đức “TTBL” làm đỉnh, người ta nói rằng các giải khu vực nghiệp dư trải dài đến khoảng hạng 15, tức là hệ thống giải đấu đã được phủ khắp các địa phương như mạng nhện.
Thế nhưng ở châu Á thì tình hình lại khác. Hãy nhìn vào Nhật Bản như một ví dụ.
1. Lịch sử và sự phát triển của “thể thao học đường” ở Nhật Bản
Ở Nhật Bản, lịch sử của thể dục trong nhà trường (còn gọi là thể dục học đường) được cho là đã có từ hơn 150 năm trước. Ban đầu, đây là khoảng thời gian được quy định để rèn luyện thể chất cho trẻ em, rồi về sau, trong thời chiến của Chiến tranh thế giới thứ hai, nó cũng mang đậm tính chất huấn luyện quân sự. Khi đó, môn học này còn được gọi là “thể luyện khoa” (môn học rèn luyện thân thể), với mục đích bồi dưỡng tinh thần đồng lòng thông qua những hoạt động tập thể đặc trưng của Nhật Bản.
Sau chiến tranh, các yếu tố mang màu sắc quân phiệt bị loại bỏ, và tên gọi được đổi thành “thể dục”. Nó đã chuyển từ thời gian rèn luyện thân thể sang thời gian tận hưởng thể thao và chủ động xây dựng một cơ thể khỏe mạnh. Ngày nay, “vận động hội” vẫn còn tồn tại ở các trường tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông... như một dấu vết của thời kỳ đó, với tư cách là một cuộc thi đấu gắn cả nhà trường, địa phương và gia đình.
Nói cách khác, ở Nhật Bản thời hậu chiến, chưa hề có mảnh đất cho kiểu thể thao như ở châu Âu, nơi người dân địa phương ở mọi lứa tuổi tụ họp ở câu lạc bộ vì sở thích và giải trí, lập đội rồi tham gia thi đấu theo hệ thống giải. Ở Nhật, trọng tâm là “thể thao học đường do trẻ em làm chủ”, và bóng bàn cũng chỉ có các giải đấu tranh thắng bại giữa các trường.
Bóng bàn Nhật Bản bước vào thời kỳ hoàng kim trong thập niên 1950, nhưng khi đó phần lớn tuyển thủ quốc gia đều là sinh viên đại học. Vô địch thế giới đầu tiên là Hiroji Sato, một người đi làm tại công ty; còn những người sau đó như Ichiro Ogimura, Toshiharu Tanaka, Fujie Eguchi, Kimiyo Matsuzaki đều trở thành nhà vô địch khi còn là sinh viên đại học. Họ bắt đầu chơi bóng bàn từ khoảng bậc trung học cơ sở, luyện tập ở trung học phổ thông, rồi đến khi lên đại học thì tự đặt cho mình chế độ rèn luyện khắc nghiệt để vươn ra thế giới — đó là hình ảnh của tuyển thủ Nhật Bản thời ấy.
Chia sẻ
